Wat is duurzaamheid? Enkele definities:

Definitie van de drie P’s (People, Planet, Profit): rekening houden met mensen, welvaart en aarde bij alles wat je doet.

Definitie uit Our Common future: duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden, zonder het vermogen van de toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.

Deze definities gaan verder dan het beperken van het gebruik van hulpbronnen, afval en uitlaatgassen. Als we écht werk willen maken van een duurzame wereld, zal er iets moeten veranderen in hoe wij naar de wereld kijken. Ieder kind kijkt met verwondering en nieuwsgierigheid naar de wereld. Vervolgens wordt op school de wereld in vakjes geknipt: rekenen, taal, wereldoriëntatie. Op de middelbare school wordt dit nog sterker gedaan, ieder uur een ander vak en docent, waarbij weinig tot geen verbindingen worden gelegd tussen vakken onderling en de echte wereld, terwijl juist voor deze leeftijdsgroep de verbindingen cruciaal zijn. Onderwijs onthecht. De verantwoordelijkheid wordt gedeeld door zoveel verschillende deelgebieden, dat we het grote geheel niet (meer) kunnen zien. Gevolgen van ons handelen zijn niet zichtbaar door de vakjescultuur. Het onderwijs is een systeem geworden, dat zichzelf in stand houdt. Waar is het waartoe van onderwijs gebleven?

In het kader van beheersbaarheid en kwaliteitscontrole is een systeem opgetuigd dat vraagt om een soortgelijke output: de havo-leerling, de BK-leerling etc. Helaas is geen enkel kind op alle v(l)akken een havo-leerling, terwijl ons systeem hier nog steeds op stuurt.

In meerdere sectoren is hetzelfde aan de hand. In het onderwijs is een schreeuwend lerarentekort. In de zorg zijn ook geen mensen te krijgen en speelt dezelfde onthechting: alles is opgedeeld in specialismen. Patiënten nemen geen verantwoordelijkheid voor hun eigen welzijn, ze geven het uit handen en verwachten dat de ander het oplost met een pil of ingreep, terwijl met een leefstijlverandering en inzicht in het grote geheel veel ziekten niet eens zouden ontstaan. Hetzelfde patroon in onderwijs en zorg met dezelfde symptomen: tekorten, onthechting, roep om meer waardering, stakingen.

Ik ben er van overtuigd dat als we het onderwijs anders inrichten, we recht kunnen doen aan een duurzame samenleving waarbij we rekening houden met elkaar, welvaart en de aarde. Waarbij je tijdens je hele leven mag blijven leren, iedereen uniek mag zijn en verbinding en verantwoordelijkheid voelt met de wereld om je heen.

Andere post-its

He bah! Weer zo'n cookie pop-up om te laten weten dat deze site cookies gebruikt.